Door Femke Pruis, 26 oktober 2026
Helemaal in het noordelijkste puntje van de laars ligt de bergachtige wijnregio Alto Adige, of Südtirol: twee benamingen voor precies hetzelfde grondgebied. Het ligt in een y-vormige gletsjervallei ten zuiden van de grens met Oostenrijk. Tot aan de Eerste Wereldoorlog behoorde dit gebied tot het Oostenrijks-Hongaarse Rijk, maar sinds 1919 maakt de regio officieel deel uit van Italië. Er wordt zowel Duits als Italiaans gesproken en veel plaatsnamen en domeinnamen zijn dan ook in het Duits. Je vindt in dit gebied menig kellerei, schloss of weingut en ook ons eigen domein Gump Hof in de streek is een mooi voorbeeld van die Duitstalige erfenis uit het verleden.
Alto Adige is zonder twijfel een van de grootste terroirs in Italië voor witte kwaliteitswijnen op basis van weissburgunder, sauvignon en gewürztraminer, hoewel ook de blauwe cool climate druiven pinot noir en vernatsch (of schiava in het Italiaans) er zeer goed gedijen. Het is een relatief klein wijngebied (5600 hectare), goed voor slechts 1% van de totale productie van de Italiaanse wijnindustrie. Dat komt vooral omdat de wijngaarden enkel op horizontale terrassen tegen de steile flanken van de gletsjervalleien liggen. De valleivloer is minder geschikt voor kwalitatieve wijnbouw, waardoor er daar vooral appels worden geteeld. Een indrukwekkend feitje is dat 98% van de wijngaarden onder beschermd herkomstgebied (DOC) valt.
Voor z’n geringe omvang kent Alto Adige een opmerkelijke diversiteit in wijnstijlen en dat komt door de verscheidenheid in bodems, hoogten en microklimaten. De wijngaarden liggen op hoogtes tussen de 200 en 1000 meter, wat een rijk palet aan microklimaten oplevert. Vooral de hoger gelegen wijngaarden zijn ideaal voor productie van aromatische witte wijnen en elegante rode wijnen. Alto Adige behoort tot de zonnigste gebieden van Italië, met gemiddeld meer dan 300 dagen zon per jaar. Tegelijkertijd zorgt de hoge ligging en de nabijheid van de Alpen voor verkoeling, vooral ’s nachts. Dit extreme dag-nachtverschil draagt bij aan de ontwikkeling van aromatische complexiteit en frisse zuren in de druiven.
Valle Isarco (of Eisacktal) is een subzone binnen Alto Adige DOC, ten noordoosten van Bolzano (Bozen). De kwaliteit van de wijnen hier is te danken aan de hoge ligging – de wijngaarden liggen op steile hellingen tussen de 400 en 800 meter – in combinatie met mineraalrijke, alluviale bodems en een zeer zonnige expositie. De wijnen hebben een uitgesproken frisheid, levendige zuren en een duidelijk mineraal karakter. Het meest bijzondere kenmerk van deze unieke locatie is echter het samenspel van voortdurend wisselende winden. Overdag waait de Ora, een mediterrane wind afkomstig van het Gardameer, door de wijngaarden.
"98% van de wijngaarden in Alto Adige valt onder een DOC"
‘s Nachts zorgen koele valwinden uit de Dolomieten voor afkoeling. Gump Hof is een van de meest vooraanstaande domeinen binnen dit subgebied en is al meer dan 200 jaar in handen van de familie Prackwieser. Markus Prackwieser, alweer 26 jaar wijnmaker en eigenaar, laat zich niet alleen inspireren door de generaties die hem voorgingen, maar evenzeer door de werkwijze van bevriende wijnmakers uit Wachau (Oostenrijk), de Bourgogne en de Loire. Zijn wijnen vallen op door hun intensiteit, balans, spanning en elegantie. Judith, Markus’ vrouw, omschrijft het als volgt: “Het zijn wijnen die je het gevoel geven op een bergtop te staan, met frisse lucht en kilometers uitzicht.”
0.75l
per fles
0.75l
per fles
0.75l
per fles
0.75l
per fles
0.75l
per fles