Door Xavier Kat, 7 mei 2026
In grote kunst herkennen we de kunstenaar, en in de wijnen van Verget, Domaine Guffens-Heynen, Château Closiot en Château des Tourettes herkennen we altijd Jean-Marie Guffens. Wat dit nog specialer maakt, is dat hij nooit volgens een vast recept werkt. Wars van dogma’s volgt hij zijn eigen pad. Waarin schuilt toch de magie van deze markante Vlaamse wijnmaker?
De wijnen zijn het resultaat van een uitzonderlijke combinatie van talent, ervaring en compromisloos perfectionisme. In de eerste plaats is Guffens een fenomenaal proever. Hij weet precies hoe wijn moet smaken, en belangrijker: hij weet welke keuzes nodig zijn om die visie te realiseren. Iedere wijngaard en iedere oogst vraagt om een eigen benadering. Waar anderen houvast zoeken in protocollen, vertrouwt Guffens op observatie en intuïtie. Dat begint in de wijngaard, waar hij met grote precisie werkt: selectief en op het juiste moment snoeien met lage rendementen. Alles is gericht op concentratie en balans, nog vóór de oogst in zicht is.
De oogst is misschien wel het meest sprekende voorbeeld. Terwijl boeren in omliggende wijngaarden naar elkaar kijken voor het juiste moment, kijkt Guffens enkel naar zijn druiven. Het ene jaar is hij de eerste, het andere de laatste. Toen een verbaasde buurman hem eens vroeg hoe dat zat, antwoordde hij eenvoudig: “Ik oogst wanneer mijn druiven rijp zijn.” Simpel gezegd, maar het vraagt om stalen zenuwen en een uitzonderlijk gevoel voor timing. In de kelder zet die precisie zich voort. Persen is voor Guffens geen technische handeling, maar een cruciaal moment dat de stijl van de wijn mede bepaalt. Hij staat zelf aan de pers en bepaalt de kracht en de duur. Hiervoor beroept hij zich op kwaliteit van de druiven en op zijn zintuigen. De eerste en tweede pers worden gescheiden. Een groot deel van de bourbes – het bezinksel dat veel wijnmakers weggooien – gebruikt hij om de wijn te voeden en extra diepte te geven. Ook de keuze voor rvs, beton of hout volgt nooit een vast patroon, maar het karakter van de wijn.
"Het geheim zit 'm in de pers"
Om dit alles op vier plekken tegelijk te overzien, moet je een tovenaar zijn. Omdat de oogstmomenten in de verschillende regio’s niet samenvallen, is hij altijd aanwezig voor het persen. Daarnaast beschikt hij over een fotografisch geheugen en kan hij telefonisch zeer precieze instructies geven aan de teams, die zich hardop afvragen hoe hij op afstand precies doorheeft wat er met alle tanks en vaten gebeurt, en op welk moment er een bepaalde actie moet worden ondernomen.
In de Bourgogne wordt Guffens al twintig jaar bijgestaan door oenoloog Julien Desplans. Na al die tijd is Julien de enige die Guffens’ stijl van binnenuit kent en begrijpt. Niet als assistent, maar als rechterhand. Bij Verget is hij verantwoordelijk voor het selecteren van de druiven en de vinificatie, maar het blijft Guffens die achter de pers staat.
"De wijnen zijn een resultaat van een compromisloos perfectionisme"
Vorig jaar, tijdens ons Vinée Vineuse-evenement in Haarlem, vertelde Jean-Marie: “Bescheidenheid, daar doe ik niet aan. Dat is een gebrek aan zelfvertrouwen. Nederigheid, da’s wat anders. Dat ben je tegenover ziektes, of hagel… je moet nederig zijn tegenover alles waar je niks tegen kunt doen.” Die houding zegt alles. Tegenover mensen kan hij scherp zijn, maar tegenover de natuur is hij nederig.
In het uitdagende jaar 2025 was dat ook nodig. Op sommige plekken speelde meeldauw, elders verliep de bloei moeizaam, met hagel in juni in de Mâconnais en op Tourettes zelfs vlak voor de oogst. Daarbovenop kwamen periodes van hitte, droogte en aanhoudende wind. Jean-Marie: “Het was alsof er de hele dag met een föhn op de druiven werd geblazen.” De gevolgen waren duidelijk. Lage tot zeer lage rendementen, en sommige wijnen konden überhaupt niet worden gemaakt. Wat er wél gemaakt werd, is van uitzonderlijke kwaliteit, met intense concentratie én frisheid, en daardoor een indrukwekkende balans. En met die kenmerkende energie die zijn signatuur vormt. De witte wijnen van Closiot en Tourettes springen er dit jaar bijzonder uit. En de prijzen? Daar zouden ze in menig andere streek een voorbeeld aan mogen nemen.
