Het is meivakantie en ik ben een paar dagen met het gezin in Bordeaux. We komen er graag. In de jaren negentig hebben mijn vrouw (toen vriendin) en ik er enkele mooie jaren met elkaar doorgebracht en ook voor onze kinderen voelt het er inmiddels een beetje als thuiskomen. We hebben een appartementje gehuurd in de wijk ‘Les Chartrons’, een van onze favoriete buurten; als een heel gezellig dorp in de grote stad en toch dicht bij alles. Bordeaux biedt veel: historie, cultuur, gastronomie, prachtige winkelstraten, terrassen, natuur, de oceaan binnen handbereik en natuurlijk ademt alles wijn. Een dochter is aan het leren voor haar eindexamen en blijft overdag thuis, terwijl wij met zoonlief door de stad struinen, fietstochten maken en delen van het wijngebied bezoeken. Omdat ik tijdens de ‘En Primeur’ proeverijen alle bekende wijngebieden jaarlijks al uitgebreid bezoek, besluiten we een dagje naar Bourg en Blaye te gaan, gelegen op de rechteroever van de Dordogne en de Gironde. In Blaye ligt ook het Citadelle, gebouwd ten tijde van Louis XIV door François Ferry onder toeziend oog van Vauban, ter bescherming van Bordeaux.
Hoe mooi onze tocht langs de rivier ook is, het geeft ons ook een blik op een pijnlijke realiteit. We zien veel verwaarloosde wijngaarden, wachtend om gerooid te worden en percelen waar dat al is gebeurd. Hoe beroemd de wijnstreek ook is, met een groot deel van de regio gaat het niet goed. Bordeaux kampt al jaren met overproductie en veel wijnboeren, met name in de minder gereputeerde gebieden, rooien met behulp van subsidie delen van hun bezit. Van de ruim 120.000 hectare wijngaard van enkele jaren geleden staat er nog een kleine 90.000 overeind, en de verwachting is dat dit volgend jaar uitkomt op 75.000. Zo’n 60% van wat het ooit was. Het probleem van de overproductie treft niet enkel Bordeaux. De grootste productielanden ter wereld, Frankrijk, Spanje en Italië, zien het thuisverbruik de laatste decennia dalen en de export staat ook onder druk. Er zal als altijd een nieuw evenwicht ontstaan, maar als je door dit deel van Bordeaux rijdt, voel je de pijn.
Het goede nieuws is dat er steeds minder slechte wijn wordt gedronken.
Vrolijker werden we van ons bezoek aan een chocoladefestival in het oude beursgebouw aan de kade. Vele tientallen chocolatiers vanuit de hele wereld lieten er vol trots hun beste chocola proeven. Ze vertelden over het belang van de herkomst en de groeicondities van de cacaobonen, hoe en wanneer er wordt geoogst, de hoeveelheid handwerk, het fermenteren, het drogen, het roosteren, het vermalen en ga maar door. Met ieder verhaal werd het kleine stukje chocola dat we proefden boeiender en mooier. We aten de chocola niet, maar proefden heel zorgvuldig en genoten van alle geuren, smaken en texturen. Mijn zoon zei na afloop: “Je liep erbij als al die mensen op Proeven tussen de Stellingen.” Hij had gelijk, want ik had ontzettend genoten. En het bezoek had me weer doen beseffen dat wijn, net als chocola, een prachtig product is uit de natuur, waarbij herkomst een essentiële rol speelt. Een product dat alleen kan bestaan door de toewijding van mensen, waarbij ieder stapje in het maakproces van wezenlijk belang is en bepaalt wat er uiteindelijk in de fles zit. En die magie zorgt ervoor dat de aantrekkingskracht zo groot is en we altijd wijn zullen blijven drinken.
